Kanun Maddesi4857 s. İş Kanunu m.24, 25, 26
Haklı Nedenle Fesih: İşçi ve İşveren İçin Nedenler (İK m.24-26)
İş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden bitirebilmek, ancak kanunda gösterilen haklı nedenlerle mümkündür. Bu nedenler iş sözleşmesinin tarafına göre ayrı maddelerde sayılır.
Üç ana grup
Hem işçi (m.24) hem işveren (m.25) için nedenler benzer bir yapıdadır:
| Grup | İşçi için (m.24) | İşveren için (m.25) |
|---|---|---|
| Sağlık sebepleri | İşin niteliği işçinin sağlığını veya yaşamını tehlikeye sokuyorsa | İşçinin hastalığı veya kazası bildirim süresini aşacak kadar uzunsa, bulaşıcı hastalık gibi hâller |
| Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık | İşverenin yanıltması, hakaret veya sataşması, cinsel taciz, ücretin ödenmemesi | İşçinin yanıltması, hakaret veya sataşması, cinsel taciz, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, devamsızlık |
| Zorlayıcı sebepler | İşyerinde bir haftadan fazla çalışmayı durduran zorlayıcı sebep | İşyerinde bir haftadan fazla çalışmayı durduran zorlayıcı sebep |
Devamsızlık örneği
İşveren için ahlak ve iyi niyete aykırılık sayılan devamsızlık, kanunda şu şekilde somutlaştırılmıştır: işçinin izin almadan veya haklı bir sebep olmadan ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki kez tatil sonrası iş günü ya da bir ayda üç iş günü işe gelmemesi.
Süre: altı iş günü ve bir yıl
Ahlak ve iyi niyete aykırılık sebebiyle fesih hakkı, olayı öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde kullanılmalıdır. Her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle hak düşer (m.26).
Haklı fesihte tazminat
| Fesheden | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| İşçi haklı fesheder (1 yıl şartı sağlanıyorsa) | Alır | Gerekmez |
| İşveren ahlak ve iyi niyet sebebiyle haklı fesheder | Ödenmez | Ödenmez |
Haklılığı kanıtlama yükü, feshi yapan tarafa aittir. Ücret ödenmemesi gibi nedenlerde yazılı ihtarname göndermek, ispat için önemlidir. Örnek için işçinin haklı fesih ihtarnamesi sayfasına bakabilirsiniz.
Denova nasıl destek olur?
Hukuki Danışmanlık hizmetimizde fesih öncesinde delillerin toplanması ve sürelerin takibi konusunda hem işçilere hem işverenlere destek veriyoruz.
Sık sorulan sorular
Maaşı ödenmeyen işçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir mi?
Evet. İşverenin işçinin ücretini kanun hükümleri veya sözleşme şartları dairesinde ödememesi, işçi için haklı fesih sebebidir. Bu durumda işçi, şartlar varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
Altı iş günlük süre her haklı fesih için geçerli mi?
Hayır. Altı iş günlük süre, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller için öngörülmüştür. Ücretin ödenmemesi gibi devam eden durumlarda süre, durumun devam ettiği sürece işlemeye devam eder.
Haklı nedenle işten çıkarılan işçi tazminat alabilir mi?
İşveren, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle işçiyi haklı olarak çıkarmışsa kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez. Haklılık, ispatı gereken bir konudur ve işverene aittir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. Mevzuat yayın tarihindeki haliyle esas alınmıştır.