İç Kontrol Sistemi Nedir? KOBİ'ler İçin Temel Unsurlar

İşletmeler büyüdükçe, her işlemi bir kişinin gözünden geçirmek mümkün olmaz. İç kontrol, güveni kişilere değil kurallara yaslar.

Beş temel unsur

Unsur	Pratik anlamı
Yetki ve onay	Hangi tutarın kim tarafından onaylanacağı belirlidir
Görev ayrılığı	Siparişi veren, ödemeyi yapan ve kaydı tutan kişiler farklıdır
Belge düzeni	Her işlemin fatura, sözleşme veya irsaliye ile desteklenmesi
Mutabakat	Banka, cari hesap ve stok kayıtlarının düzenli karşılaştırılması
İzleme	Sapmaların düzenli raporlanması ve düzeltilmesi

KOBİ’ler için ilk adımlar

Ödeme onayı: Belirli bir tutarın üzerindeki ödemelerde iki imza veya iki onay.
Banka erişimi: Ödemeyi yapan kişi ile kaydı tutan kişi aynı olmasın.
Aylık mutabakat: Müşteri ve tedarikçi cari hesapları.
Stok sayımı: Düzenli aralıklarla.
Yetki tablosu: Kim neyi imzalar, açıkça yazılı olsun.

Yasal çerçeve

Pay senetleri borsada işlem gören şirketlerde, riskin erken saptanması için uzman bir komite kurulması kanunen zorunludur (TTK m.378). Diğer şirketlerde zorunluluk yoktur, ancak yöneticilerin özen yükümlülüğü, finansal kayıpları önleyici düzen kurmayı da kapsar.

Neden önemli?

İyi kurulmuş bir iç kontrol, hataları erken gösterir, nakit sızıntısını azaltır ve banka, yatırımcı ve ortaklar nezdinde güveni artırır. Bir şirketi kurumsallaşmaya götüren ilk adımdır.

Denova nasıl destek olur?

Kurumsal Çözüm Danışmanlığı hizmetimizde süreçleri haritalıyor, risk alanlarını belirliyor ve işletmenize uygun, uygulanabilir bir iç kontrol düzeni kuruyoruz.

Sık sorulan sorular

Küçük bir işletmenin iç kontrole ihtiyacı var mı?

Evet. Hatta küçük işletmelerde tek kişiye bağımlılık daha büyük risktir. İç kontrol büyük bir sistem olmak zorunda değildir. Para ve belge hareketlerinde basit onay ve ayrım kuralları bile risk azaltır.

İç kontrol ve iç denetim aynı şey mi?

Hayır. İç kontrol, günlük işleyişe yerleşmiş kurallardır. İç denetim ise bu kuralların işleyip işlemediğini bağımsız olarak değerlendiren ayrı bir fonksiyondur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. Mevzuat yayın tarihindeki haliyle esas alınmıştır.