Şirketler için Hukuk Danışmanlığı: Ne Zaman ve Neden Gerekir?
Çoğu şirket avukatla ilk kez bir sorun çıktığında tanışır. Bir alacak tahsil edilemez, bir müşteri sözleşmeyi feshetmek ister ya da kapıya bir icra takibi gelir.
O noktada yapılabilecekler sınırlıdır. Çünkü sonucu belirleyen kararların çoğu, çok daha önce verilmiştir: sözleşme imzalanırken, teminat alınırken, ödeme vadesi belirlenirken.
Şirketler için hukuk danışmanlığı, bu kararların doğru verilmesini sağlamak için var.
Hangi Konularda Destek Gerekir?
Şirketlerin en sık hukuki ihtiyaç duyduğu alanlar şunlardır:
- Sözleşmeler: satış, tedarik, bayilik, distribütörlük, hizmet ve kira sözleşmeleri
- Alacak tahsili: ihtarname, icra takibi, itiraz ve davalar
- Şirket hukuku: genel kurul ve yönetim kurulu kararları, pay devirleri, ortaklık ilişkileri
- Ticari uyuşmazlıklar: dava öncesi müzakere, arabuluculuk ve yargılama
- Finansal kriz yönetimi: borç yapılandırma, konkordato ve sermaye kaybı durumları
Sözleşmeler: Sorunların Çoğu Burada Başlar
İyi hazırlanmış bir sözleşme, uyuşmazlık çıktığında şirketin elindeki en güçlü belgedir. Kötü hazırlanmış bir sözleşme ise en büyük zaafıdır.
Sözleşme incelemesinde özellikle şu maddelere bakılmalıdır:
- Ödeme koşulları ve gecikme hâlinde uygulanacak faiz
- Fesih hakları ve bildirim süreleri
- Cezai şart ve sorumluluk sınırları
- Yetkili mahkeme ve uyuşmazlık çözüm yolu
- Teminatlar
Bu maddeler, uyuşmazlık çıktığında tahsilat şansını ve süresini doğrudan belirler.
Alacak Tahsili: İspat Baştan Planlanmalı
Bir alacak için icra takibi başlatmak kolaydır. Borçlu itiraz ettiğinde ise alacağın ispatı gerekir.
Fatura, irsaliye, sözleşme, cari hesap mutabakatı ve yazışmalar bu aşamada belirleyicidir. Bu belgeleri düzenli tutan şirketler, uyuşmazlıkları çok daha hızlı sonuçlandırır.
İtiraz edilen takiplerde açılan dava türünü İtirazın iptali davası yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Ticari Uyuşmazlıklarda Zorunlu Arabuluculuk
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
Arabuluculuk, iyi hazırlanıldığında hızlı ve masrafsız bir çözüm yolu olabilir. Hazırlıksız girilen bir arabuluculuk görüşmesi ise şirketin pazarlık gücünü zayıflatabilir.
Bilançonuz Alarm Veriyorsa: Sermaye Kaybı
Pek çok şirket yöneticisinin bilmediği bir yükümlülük var. Türk Ticaret Kanunu m.376’ya göre:
- Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçelerin toplamının yarısı zararlarla karşılıksız kalırsa, yönetim kurulu genel kurulu derhâl toplantıya çağırmalı ve iyileştirici önlemleri sunmalıdır.
- Kayıp üçte ikiye ulaşırsa, genel kurul sermayenin azaltılması veya tamamlanması yönünde karar almazsa şirket kendiliğinden sona erer.
- Borca batıklık şüphesi varsa ara bilanço çıkarılmalı, borca batıklık tespit edilirse mahkemeye bildirimde bulunulmalıdır.
Bu yükümlülükler limited şirketlere de uygulanır. Yerine getirilmemesi, yöneticilerin kişisel sorumluluğunu gündeme getirebilir.
Tam da bu noktada finansal ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması gerekir.
Sürekli Danışmanlık mı, Dosya Bazlı mı?
Düzenli sözleşme imzalayan, sürekli tahsilat süreci yürüten veya büyüme döneminde olan şirketler için sürekli hukuki danışmanlık genellikle daha öngörülebilir ve ekonomiktir.
İhtiyacı seyrek olan şirketler için ise belirli bir dosya veya proje bazında çalışmak daha uygun olabilir.
Denova Nasıl Destek Olur?
Hukuki Danışmanlık hizmetimizde ticaret hukuku, icra ve iflas hukuku, sözleşmeler ve ticari uyuşmazlıklar konusunda şirketlere destek veriyoruz. Finansal danışmanlık ekibimizle birlikte çalıştığımız için hukuki kararların finansal etkisini de baştan görüyoruz.
Şirketinizin hukuki ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmek için bize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Şirketler için sürekli hukuk danışmanlığı neleri kapsar?
Sözleşme hazırlama ve inceleme, günlük ticari işlemler hakkında hukuki görüş, alacak takibi ve icra süreçleri, şirket kararlarının hukuki kontrolü, ticari uyuşmazlıkların ve arabuluculuk süreçlerinin yönetimi gibi düzenli ihtiyaçları kapsar.
Sürekli danışmanlık mı, dosya bazlı hizmet mi daha uygun?
Düzenli sözleşme ve tahsilat ihtiyacı olan şirketler için sürekli danışmanlık genellikle daha öngörülebilir ve ekonomiktir. Seyrek ve tekil ihtiyaçlarda dosya bazlı çalışma tercih edilebilir.
Şirketin sermayesinin yarısı zararla kaybolursa ne yapılmalı?
Türk Ticaret Kanunu m.376’ya göre son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçelerin toplamının yarısı zararlarla karşılıksız kalırsa yönetim kurulu genel kurulu derhal toplantıya çağırmalı ve iyileştirici önlemleri sunmalıdır. Kayıp üçte ikiye ulaşırsa veya borca batıklık şüphesi doğarsa daha ağır yükümlülükler gündeme gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. Mevzuat yayın tarihindeki haliyle esas alınmıştır.